تراشه‌ای که با کمک هوش مصنوعی می‌تواند حافظه آسیب‌دیدگان مغزی را تقویت کند

پژوهشگران آمریکایی یک سامانه عصبی هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی توسعه داده‌اند که می‌تواند فعالیت مغز را تحلیل و با تحریک الکتریکی هدفمند، عملکرد حافظه را تقویت کند. این فناوری در مطالعات انسانی، بهبود قابل‌توجهی در حافظه برخی بیماران مبتلا به آسیب مغزی و صرع نشان داده است. اکنون سازندگان آن برای آغاز آزمایش‌های بالینی و بررسی امکان استفاده درمانی از این فناوری آماده می‌شوند.

پژوهشگران دانشگاه پنسیلوانیا در آمریکا موفق به توسعه یک سامانه عصبی هوشمند شده‌اند که با استفاده از هوش مصنوعی، فعالیت مغز را تحلیل می‌کند و با ارسال پالس‌های الکتریکی شخصی‌سازی‌شده، به بهبود عملکرد حافظه کمک می‌کند. این فناوری می‌تواند مسیر تازه‌ای برای درمان اختلالات حافظه ناشی از آسیب‌های مغزی تروماتیک ایجاد کند.

این فناوری که «سیستم تحریک عصبی هوشمند» (SNS) نام دارد، توسط شرکت دانشگاهی «نیا تراپیوتیکس» توسعه یافته است. سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) نیز این فناوری را به‌عنوان «دستگاهی پیشرو» معرفی کرده است؛ عنوانی که برای نخستین‌بار به یک درمان کاشتنی با هدف مقابله با این نوع اختلالات اختصاص یافته است.

تراشه‌ای که فعالیت مغز را با هوش مصنوعی تحلیل می‌کند

سیستم SNS با بررسی الگوهای فعالیت عصبی، زمان‌هایی را که مغز برای یادگیری یا بازیابی اطلاعات آمادگی بیشتری دارد شناسایی می‌کند و سپس پالس‌های الکتریکی متناسب با شرایط هر فرد را به مغز ارسال می‌کند.

مایکل کاهانا، بنیان‌گذار نیا تراپیوتیکس و استاد روان‌شناسی دانشگاه پنسیلوانیا، اعلام کرده است که این فناوری برای ورود به مرحله آزمایش‌های بالینی آماده می‌شود.

دنیل ریزوتو، یکی دیگر از بنیان‌گذاران این شرکت، نیز معتقد است فناوری‌ای که زمانی بیشتر به داستان‌های علمی‌تخیلی شباهت داشت، اکنون با تکیه بر پژوهش‌های علمی و نتایج آزمایش‌های انسانی به یک فناوری قابل‌اثبات تبدیل شده است.

ایده تراشه حافظه از کجا شکل گرفت؟

ریشه‌های این فناوری به اواخر دهه ۱۹۹۰ بازمی‌گردد؛ زمانی که کاهانا از بخش جراحی مغز و اعصاب بیمارستان کودکان بوستون بازدید کرد. در این بخش، بیماران مبتلا به صرع با استفاده از الکترودهای کاشته‌شده در مغز تحت نظارت قرار می‌گرفتند.

کاهانا در جریان این بازدید متوجه حجم قابل‌توجهی از داده‌های عصبی شد که هنگام انجام بازی‌های ویدیویی توسط بیماران ثبت می‌شد، اما به دلیل محدودیت ظرفیت ذخیره‌سازی، بخش زیادی از این داده‌ها هر روز حذف می‌شد.

این تجربه، آغاز پژوهشی چند دهه‌ای برای بررسی این پرسش بود که آیا می‌توان با تحلیل فعالیت مغز، زمان‌هایی را که فرد احتمال بیشتری برای به خاطر سپردن یا فراموش کردن اطلاعات دارد، پیش‌بینی کرد.

با پیشرفت الگوریتم‌های یادگیری ماشین، پژوهشگران توانستند ارتباط میان الگوهای پیچیده فعالیت عصبی و رفتار انسان را با دقت بیشتری بررسی کنند. این تحقیقات همچنین به آن‌ها کمک کرد تفاوت واکنش افراد مختلف به تحریک الکتریکی مغز را بهتر درک کنند.

بهبود ۱۹ درصدی حافظه پس از آسیب مغزی

این گروه پژوهشی در سال ۲۰۱۴ پروژه‌ای را با هدف بررسی امکان بازیابی و تقویت حافظه آغاز کرد. نتایج این تحقیقات به‌تدریج شواهد امیدوارکننده‌ای درباره ظرفیت تحریک الکتریکی مغز برای بهبود حافظه ارائه کرد.

مطالعه‌ای که در ژانویه ۲۰۲۳ منتشر شد، نشان داد استفاده از این روش می‌تواند عملکرد حافظه را در افرادی که دچار آسیب‌های مغزی متوسط تا شدید شده‌اند، حدود ۱۹ درصد بهبود دهد.

در مطالعه دیگری که در سال ۲۰۲۴ انجام شد، پژوهشگران بهبود حدود ۲۸ درصدی عملکرد حافظه را در بیماران مبتلا به صرع گزارش کردند؛ بیمارانی که الکترودهایی در نزدیکی مسیرهای ماده سفید مغز آن‌ها کاشته شده بود.

ریزوتو می‌گوید این روش می‌تواند با جبران بخشی از افت عملکردهای شناختی ناشی از آسیب مغزی، به بازیابی توانایی‌های حافظی بیماران کمک کند.

گام بعدی؛ آزمایش روی بیماران

کاهانا معتقد است اهمیت این فناوری تنها به درمان اختلالات حافظه محدود نمی‌شود. به گفته او، سیستم SNS می‌تواند همزمان به‌عنوان بستری برای ثبت و تحلیل حجم عظیمی از داده‌های عصبی مورد استفاده قرار گیرد؛ داده‌هایی که می‌توانند در آینده به توسعه روش‌های جدید برای شناخت مغز و درمان اختلالات عصبی کمک کنند.

با ورود این فناوری به مرحله آزمایش‌های بالینی، پژوهشگران اکنون به دنبال بررسی دقیق‌تر ایمنی، اثربخشی و عملکرد آن در شرایط واقعی درمان هستند. در صورت موفقیت این آزمایش‌ها، سیستم‌های عصبی مبتنی بر هوش مصنوعی می‌توانند به یکی از مسیرهای مهم آینده برای درمان اختلالات حافظه و آسیب‌های مغزی تبدیل شوند.

پیشنهاد ۱۳ میلیارد دلاری برای خرید Hugging Face؛ استارتاپ محبوب توسعه‌دهندگان هوش مصنوعی فروخته می‌ش

هاگینگ فیس، پلتفرم محبوب جامعه متن‌باز هوش مصنوعی، با پیشنهاد خریدی به ارزش ۱۳ میلیارد دلار یا بیشتر مواجه شده است. هنوز نام خریدار احتمالی مشخص نیست و هیچ توافقی برای فروش این شرکت به دست نیامده است. این اتفاق در حالی رخ می‌دهد که هاگینگ فیس پیش‌تر پیشنهاد سرمایه‌گذاری ۵۰۰ میلیون دلاری انویدیا را نیز رد کرده بود.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، شرکت Hugging Face با پیشنهادهایی برای فروش با ارزشی معادل ۱۳ میلیارد دلار یا بیشتر روبه‌رو شده و در حال بررسی و مذاکره درباره این پیشنهادهاست. Hugging Face پلتفرم و جامعه‌ای متن‌باز است که در آن توسعه‌دهندگان و پژوهشگران هوش مصنوعی مدل‌های خود را به اشتراک می‌گذارند، پیدا می‌کنند، آزمایش و استفاده می‌کنند. این استارتاپ اخیراً هدف حمله سایبری یکی از سیستم‌های OpenAI نیز قرار گرفته بود؛ سیستمی که در جریان یک ارزیابی امنیتی از محیط ایزوله (سندباکس) خود خارج شد و به سرورهای Hugging Face نفوذ کرد.

به گزارش بیزینس اینسایدر، هنوز مشخص نیست کدام شرکت پیشنهاد خرید را مطرح کرده و تاکنون هیچ توافقی نهایی نشده است. با این حال گفته می‌شود Hugging Face برای ارزیابی این پیشنهادها با چند بانک وارد مذاکره شده است. این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که علاقه به شرکت‌های فعال در حوزه زیرساخت‌های اصلی هوش مصنوعی به‌شدت افزایش یافته؛ نمونه بارز آن خرید ۷ میلیارد دلاری OpenRouter توسط Stripe است.

آخرین ارزش‌گذاری، به سال ۲۰۲۳ برمی‌گردد

آخرین دور رسمی جذب سرمایه Hugging Face مربوط به سال ۲۰۲۳ است؛ زمانی که این شرکت با رهبری Salesforce Ventures و مشارکت شرکت‌هایی نظیر آلفابت، GV و IBM Ventures، در ارزش‌گذاری ۴٫۵ میلیارد دلاری سرمایه جذب کرد.

کلم دلانگو (Clem Delangue)، مدیرعامل Hugging Face، به‌تازگی اعلام کرده شرکت به سودآوری نزدیک شده و تازه اخیراً استفاده از سرمایه‌ای را که سه سال پیش جذب کرده بود آغاز کرده است. به گفته او، Hugging Face در حال بررسی راه‌هایی برای بهینه‌سازی فعالیت‌هایش با هدف «پایداری بلندمدت» است، نه رسیدن به سود کوتاه‌مدت یا حداکثرسازی سرمایه جذب‌شده. دلانگو تأکید کرده: «ما در موقعیت منحصربه‌فردی قرار داریم که می‌توانیم به خلق ارزش برای جامعه و سازندگان هوش مصنوعی ادامه دهیم.»

آیا فروش واقعاً در دستور کار است؟

تأکید مکرر دلانگو بر مسئولیت بلندمدت Hugging Face در قبال کاربرانش، این پرسش را مطرح کرده که آیا این شرکت واقعاً به دنبال فروش است یا صرفاً پیشنهادهای واصله را بررسی می‌کند؛ شرکتی که اکنون به یکی از ارکان مهم زیرساخت هوش مصنوعی جهان تبدیل شده است.

دلانگو عنوان کرد: «ما در حال ساخت پلتفرمی برای جامعه هستیم و آن‌ها به ما اعتماد کرده‌اند تا داده‌ها و مدل‌هایشان را روی این پلتفرم به اشتراک بگذارند؛ بنابراین در قبال آن‌ها مسئولیت بلندمدتی داریم.»

رد پیشنهاد انویدیا

قابل‌توجه است که Hugging Face اوایل امسال پیشنهاد سرمایه‌گذاری ۵۰۰ میلیون دلاری انویدیا را که ارزش شرکت را به ۷ میلیارد دلار می‌رساند، رد کرده بود. این شرکت در آن زمان اعلام کرد که تمایلی به حضور حتی یک سرمایه‌گذار مسلط و تأثیرگذار بر تصمیمات خود ندارد؛ رویکردی که اکنون در تضاد با گمانه‌زنی‌های اخیر درباره احتمال فروش این استارتاپ قرار گرفته است.

چت‌بات‌های هوش مصنوعی درباره شما چه می‌دانند و با این اطلاعات چه می‌کنند؟

چت‌بات‌های هوش مصنوعی هر روز اطلاعات بیشتری درباره کاربران به دست می‌آورند؛ از علایق و عادت‌ها گرفته تا دغدغه‌های شخصی، سلامت، روابط و مسائل مالی. شرکت‌هایی مانند OpenAI، گوگل، متا و اپل رویکردهای متفاوتی در زمینه ذخیره، استفاده و پردازش این اطلاعات دارند. اکنون پرسش مهم این است که این داده‌ها فقط برای پاسخ‌های شخصی‌سازی‌شده استفاده می‌شوند یا می‌توانند در آینده به ابزاری برای آموزش مدل‌ها، پیشنهاد محتوا و حتی تبلیغات هدفمند تبدیل شوند.

تصور کنید چت‌باتی طراحی شده باشد تا شما را بیشتر به گفت‌وگو ترغیب کند، نظرتان را تغییر دهد یا به خرید محصولی متقاعدتان کند؛ آن هم با استفاده از تمام اطلاعاتی که از ترس‌ها، ناامنی‌ها و جزئیات خصوصی شما در جریان گفت‌وگو جمع‌آوری کرده است. به گزارش اکسیوس، امروز قوانین کمی چنین سناریویی را مستقیماً تنظیم می‌کنند و همین موضوع باعث شده وعده‌های شرکت‌های هوش مصنوعی درباره نحوه استفاده از داده‌های کاربران اهمیت زیادی پیدا کند.

اکسیوس که پیش‌تر در سال‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۴ در مجموعه «آنها درباره شما چه می‌دانند» به بررسی جمع‌آوری داده توسط غول‌های فناوری پرداخته بود، این بار دامنه بررسی را گسترده‌تر کرده است؛ نه‌فقط اینکه آیا داده‌ها برای آموزش مدل‌های آینده استفاده می‌شوند، بلکه اینکه همین حالا چگونه برای شخصی‌سازی پاسخ‌ها، حفظ در حافظه، پیشنهاد محتوا یا هدف‌گیری تبلیغات به کار می‌روند.

گسترش دامنه جمع‌آوری داده

بر اساس این گزارش، شرکت‌های هوش مصنوعی به دنبال دسترسی به داده‌هایی فراتر از خود پنجره گفت‌وگو هستند. اوپن‌ای‌آی هفته گذشته قابلیت اختیاری «Computer History» را معرفی کرد که سابقه اپلیکیشن‌ها و وب‌سایت‌های مورد استفاده کاربر را در چت‌جی‌پی‌تی حفظ می‌کند. گوگل نیز اعلام کرده عکس‌ها و محتوای بارگذاری‌شده کاربران در «جستجو» را به‌طور پیش‌فرض برای آموزش سیستم‌های هوش مصنوعی خود استفاده خواهد کرد، هرچند امکان انصراف وجود دارد.

مزیت این روند، هوش مصنوعی مفیدتر و شخصی‌سازی‌شده‌تر است؛ اما در مقابل، کاربران دیدی گسترده‌تر و مستمرتر از زندگی خود را در اختیار شرکت‌ها می‌گذارند. برخلاف موتورهای جست‌وجو و شبکه‌های اجتماعی، چت‌بات‌ها کاربران را به افشای اطلاعات شخصی درباره سلامت، پول، کار و روابط ترغیب می‌کنند و همین امر سابقه‌ای صمیمی از دغدغه‌های آنان می‌سازد. متا، گوگل و اوپن‌ای‌آی همگی در حال بررسی شیوه‌های مختلف تبلیغات در چت‌بات‌های خود هستند و اگر هوش مصنوعی مسیر جست‌وجو و شبکه‌های اجتماعی را دنبال کند، تبلیغات می‌تواند انگیزه‌ای برای افزایش تعامل کاربران باشد.

میراندا بوگن، مدیر ارشد فناوری در مرکز دموکراسی و فناوری، هشدار می‌دهد که دوران هوش مصنوعی به این وابسته خواهد شد که مردم داوطلبانه زندگی دیجیتال خود را در اختیار ابزارهایی بگذارند که وعده کاهش بار ذهنی یا تنهایی را می‌دهند؛ و هرچه سیستم اطلاعات بیشتری داشته باشد، راحت‌تر می‌تواند درخواست‌های فزاینده برای داده‌های خصوصی را طبیعی جلوه دهد.

سیاست‌های متفاوت شرکت‌ها

سیاست شرکت‌ها در این زمینه متفاوت است. اپل با Apple Intelligence خصوصی‌ترین رویکرد را دارد: پردازش روی دستگاه برای درخواست‌های ساده، و سیستم «Private Cloud Compute» برای درخواست‌های پیچیده‌تر که داده را فقط برای همان درخواست به کار می‌برد. این محدودیت اما زمانی از بین می‌رود که کاربر درخواستش را به سرویس شخص ثالثی مانند چت‌جی‌پی‌تی بفرستد.

در سوی مقابل، متا ادعای گسترده‌تری دارد و می‌گوید می‌تواند از تعاملات کاربران با هوش مصنوعی متا -از جمله برخی تعاملات از طریق عینک‌های هوشمند- برای شخصی‌سازی محتوا و تبلیغات استفاده کند، هرچند گفت‌وگوهای مرتبط با سلامت، سیاست و مذهب را از این قاعده مستثنا می‌کند. متا همچنین حالت «گفت‌وگوی ناشناس» را عرضه کرده که مشابه رویکرد اپل، داده‌ای ذخیره نمی‌کند.

نکته‌ای برای کاربران

سایر سرویس‌ها جایی میان این دو رویکرد قرار دارند: برخی گفت‌وگوی موقت بدون ذخیره ارائه می‌دهند، برخی نیازمند اجازه صریح کاربر برای استفاده از داده در آموزش هستند و برخی دیگر کاربر باید خودش انصراف دهد. بسیاری امکان مشاهده یا حذف داده‌های ذخیره‌شده را می‌دهند، و برخی برای اطلاعات سلامت، داده کودکان یا اشتراک‌گذاری از طریق اپلیکیشن‌های متصل، قوانین جداگانه دارند.

به گفته این گزارش، مسئله اصلی فقط استفاده از پیام‌ها برای آموزش مدل نیست، بلکه این است که آیا این پیام‌ها شناخت سیستم از کاربر را شکل می‌دهند و این شناخت بعداً چه کاربردهای دیگری می‌تواند داشته باشد. برای بسیاری، ارزش یک چت‌بات شخصی‌سازی‌شده می‌تواند در ازای از دست دادن بخشی از حریم خصوصی بیارزد؛ اما کاربران حق دارند پیش از آغاز گفت‌وگو، دقیقاً بدانند در ازای این خدمات چه چیزی را واگذار می‌کنند.

چگونه تجربه جستجوی خود را دقیق‌تر مدیریت کنیم؟ راهنمای تنظیمات جدید گوگل

گوگل دو تنظیم جدید برای مدیریت تاریخچه جستجو و شخصی‌سازی نتایج معرفی کرده است؛ قابلیتی که به کاربران امکان می‌دهد کنترل بیشتری روی داده‌های ذخیره‌شده، فایل‌های رسانه‌ای و پیشنهادهای شخصی در سرویس‌های مختلف گوگل داشته باشند.

گوگل در حال ارائه دو تنظیمات جدید برای مدیریت تاریخچه جستجو و شخصی‌سازی نتایج در سرویس‌های Search است.

این تغییرات با هدف افزایش کنترل کاربران بر داده‌های ذخیره‌شده و پیشنهادهای شخصی‌سازی‌شده انجام می‌شود و طی هفته‌های آینده به‌صورت تدریجی در دسترس کاربران قرار خواهد گرفت. کاربران هم‌اکنون از طریق ایمیل و اعلان‌های درون‌برنامه‌ای از این تغییرات مطلع می‌شوند.

پیش از این، تنظیمات «Web & App Activity» مسئول ذخیره تاریخچه فعالیت‌ها و «Search Personalization» مسئول شخصی‌سازی نتایج جستجو بودند. اما گوگل اکنون این ساختار را بازطراحی کرده و دو گزینه مستقل با نام‌های «Search Services History» و «Personalized Recommendations» را معرفی کرده است تا کاربران بتوانند تجربه جستجوی خود را دقیق‌تر مدیریت کنند.

تنظیم جدید Search Services History مشخص می‌کند که آیا گوگل اجازه ذخیره جستجوها و فعالیت‌های کاربر را در سرویس‌هایی مانند Search، Maps، Shopping، Flights، Hotels، Translate و News داشته باشد یا خیر. این بخش علاوه بر جستجوهای متنی، اطلاعات سایت‌های بازدیدشده از طریق سرویس‌های گوگل و حتی پاسخ‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی را نیز ذخیره می‌کند.

یکی از قابلیت‌های جدید این بخش، گزینه‌ای با نام Saved Media است. در صورت فعال بودن این قابلیت، تصاویر، فایل‌ها، ویدئوها و فایل‌های صوتی مربوط به Google Lens، جستجوی صوتی و Search Live ذخیره می‌شوند. کاربران می‌توانند این گزینه را به‌صورت مستقل غیرفعال کرده یا فایل‌های ذخیره‌شده را به‌صورت جداگانه حذف کنند.

گوگل اعلام کرده که این داده‌ها علاوه بر بهبود تجربه کاربری، برای توسعه فناوری‌های هوش مصنوعی، ارتقای امنیت و بهبود خدمات گوگل نیز استفاده خواهند شد. در همین حال، تنظیم Personalized Recommendations مسئول کنترل شخصی‌سازی نتایج و پیشنهادها بر اساس رفتار و علایق کاربر خواهد بود.

گوگل تأکید کرده که تنظیمات قبلی کاربران و بازه زمانی حذف خودکار داده‌ها حفظ می‌شود. اگر تنظیمات قبلی فعال بوده‌اند، گزینه‌های جدید نیز به‌صورت خودکار فعال خواهند ماند و بالعکس.

هشدار درباره آسیب‌پذیری جدید چت‌جی‌پی‌تی

یک محقق مدعی است چت جی پی تی نمی تواند بین محتوای تولیدی خود و محتوایی که با زبان نشانه گذاری Markdown که توسط هکرها کنترل می شود و از منابع خارجی استخراج شده، تمایز قائل شود.

یک محقق امنیتی از کشف روشی برای «تزریق پرومپت» در چت‌بات‌های هوش مصنوعی خبر داده و این آسیب‌پذیری را به اوپن‌ای‌آی گزارش کرده است.

بر اساس این گزارش، اگر کاربری از یک چت‌بات بخواهد صفحه وبی را که حاوی دستورهای مخفی است خلاصه کند، آن صفحه می‌تواند به بستری برای اجرای حملات مخرب تبدیل شود. در چنین شرایطی، مهاجم قادر است از اعتماد چت‌بات سوءاستفاده کرده و لینک‌های فیشینگ را در پاسخ‌ها قرار دهد یا حتی مدل را به نمایش هشدارهای امنیتی جعلی با ظاهری مشابه پیام‌های رسمی چت‌جی‌پی‌تی وادار کند.

«اندی احمتی»، پژوهشگر این مطالعه، همچنین نشان داده است که مجرمان سایبری چگونه می‌توانند با استفاده از کدهای QR، حمله را از مرورگر وب کاربر به دستگاه تلفن همراه او منتقل کنند. در این سناریو، قربانی با اسکن کد QR به محتوایی هدایت می‌شود که در یک مخزن S3 تحت کنترل مهاجم قرار دارد. این روش به هکرها اجازه می‌دهد از بسیاری از سازوکارهای دفاعی مبتنی بر دسکتاپ، از جمله فهرست‌های مسدودسازی URL و سامانه‌های بررسی دامنه در ابزارهای مدیریت رمز عبور، عبور کنند.

احمتی در ادامه تأکید می‌کند: «سیستم‌های هوش مصنوعی به‌طور فزاینده‌ای محتوای تأییدنشده را مستقیماً در مرورگر کاربران نمایش می‌دهند و این موضوع سطح ریسک را به‌طور قابل‌توجهی افزایش می‌دهد.»

وی می‌افزاید: «نگرانی بزرگ‌تر این است که محصولات هوش مصنوعی روزبه‌روز بیشتر به محیط‌های مرورگر یا حتی سیستم‌عامل‌ها شباهت پیدا می‌کنند؛ موضوعی که سطح حملات و تهدیدهای امنیتی را به‌مراتب گسترده‌تر می‌کند.»

با این حال، هنوز مشخص نیست که این آسیب‌پذیری به‌طور کامل برطرف شده است یا خیر.

گوگل: دقت واقعی چت‌بات‌های هوش مصنوعی از ۷۰ درصد عبور نمی‌کند

ارزیابی جدید گوگل با استفاده از بنچمارک FACTS نشان می‌دهد پیشرفته‌ترین چت‌بات‌های هوش مصنوعی هنوز با خطاهای جدی مواجه‌اند و به‌طور میانگین از هر سه پاسخ، یکی نادرست است. این نتایج اهمیت نظارت و تأیید انسانی را در استفاده از هوش مصنوعی بیش از پیش برجسته می‌کند.

گوگل در ارزیابی تازه‌ای به این جمع‌بندی رسیده است که چت‌بات‌های هوش مصنوعی، حتی در بهترین حالت، تنها به حدود ۶۹ درصد دقت دست پیدا می‌کنند.

این شرکت با انتشار گزارشی صریح درباره میزان قابل‌اعتماد بودن چت‌بات‌های هوش مصنوعی فعلی، تصویری نه‌چندان امیدوارکننده ارائه داده است. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده از مجموعه معیارهای جدید FACTS، حتی پیشرفته‌ترین مدل‌های هوش مصنوعی نیز برای عبور از آستانه دقت واقعی ۷۰ درصد با دشواری مواجه‌ هستند.

در این میان، Gemini 3 Pro به‌عنوان دقیق‌ترین مدل بررسی‌شده، موفق به ثبت دقت کلی ۶۹ درصدی شده است. سایر مدل‌های پیشرو متعلق به شرکت‌هایی مانند OpenAI، Anthropic و xAI نیز عملکرد ضعیف‌تری از خود نشان داده‌اند. جمع‌بندی این یافته‌ها ساده اما نگران‌کننده است: این چت‌بات‌ها، حتی زمانی که پاسخ‌های خود را با اطمینان ارائه می‌کنند، به‌طور میانگین از هر سه پاسخ، یکی نادرست است.

اهمیت این معیار از آن‌جا ناشی می‌شود که بسیاری از آزمون‌های رایج هوش مصنوعی، بیشتر بر توانایی انجام یک وظیفه تمرکز دارند تا صحت واقعی اطلاعات تولیدشده. این شکاف، به‌ویژه در حوزه‌هایی مانند امور مالی، مراقبت‌های بهداشتی و خدمات حقوقی، می‌تواند پیامدهای پرهزینه‌ای به همراه داشته باشد. پاسخ‌هایی که روان و قانع‌کننده به نظر می‌رسند اما حاوی خطا هستند، در شرایطی که کاربران به درستی اطلاعات اعتماد می‌کنند، می‌توانند خسارت‌های جدی ایجاد کنند.

آزمون دقت گوگل چه چیزی را نشان می‌دهد؟

مجموعه بنچمارک FACTS توسط تیم FACTS گوگل و با همکاری پلتفرم Kaggle طراحی شده است تا دقت واقعی مدل‌های هوش مصنوعی را در چهار سناریوی کاربردی دنیای واقعی به‌طور مستقیم ارزیابی کند.

در یکی از این آزمون‌ها، «دانش پارامتری» سنجیده می‌شود؛ یعنی بررسی می‌شود که آیا مدل می‌تواند صرفاً بر اساس دانسته‌های آموخته‌شده در زمان آموزش، به پرسش‌های مبتنی بر واقعیت پاسخ دهد یا خیر.

آزمون دوم، عملکرد جست‌وجو را مورد ارزیابی قرار می‌دهد و میزان توانایی مدل‌ها در استفاده از ابزارهای وب برای بازیابی اطلاعات دقیق را می‌سنجد. آزمون سوم بر «پایبندی به منبع» تمرکز دارد؛ به این معنا که آیا مدل بدون افزودن جزئیات نادرست، به سند ارائه‌شده وفادار می‌ماند یا خیر. آزمون چهارم نیز به درک چندوجهی اختصاص دارد و توانایی مدل‌ها در تفسیر صحیح نمودارها، دیاگرام‌ها و تصاویر را بررسی می‌کند.

نتایج به‌دست‌آمده، اختلاف قابل‌توجهی میان مدل‌ها را نشان می‌دهد. Gemini 3 Pro با امتیاز ۶۹ درصد در صدر جدول FACTS قرار گرفته و پس از آن، Gemini 2.5 Pro و ChatGPT-5 از OpenAI با حدود ۶۲ درصد جایگاه‌های بعدی را به خود اختصاص داده‌اند.

مدل Claude 4.5 Opus با نزدیک به ۵۱ درصد و Grok 4 با حدود ۵۴ درصد در رتبه‌های پایین‌تر قرار دارند. در این میان، وظایف چندوجهی ضعیف‌ترین عملکرد را در کل جدول به ثبت رسانده‌اند و دقت آن‌ها در بسیاری موارد به کمتر از ۵۰ درصد رسیده است.

این موضوع از آن جهت حائز اهمیت است که چنین وظایفی شامل تفسیر نمودارها، دیاگرام‌ها و تصاویر می‌شوند؛ حوزه‌هایی که در آن‌ها یک چت‌بات ممکن است با اطمینان کامل، نمودار فروش را اشتباه بخواند یا عدد نادرستی را از یک سند استخراج کند و در نهایت، خطاهایی ایجاد شود که تشخیص آن‌ها دشوار اما جبرانشان پرهزینه است.

در نهایت، پیام اصلی این گزارش آن نیست که چت‌بات‌های هوش مصنوعی ابزارهایی بی‌فایده هستند، بلکه تأکید بر این نکته است که اعتماد بی‌چون‌وچرا به آن‌ها می‌تواند خطرناک باشد. داده‌های منتشرشده از سوی گوگل نشان می‌دهد که هرچند هوش مصنوعی در مسیر پیشرفت قرار دارد، اما همچنان پیش از آن‌که بتوان آن را به‌عنوان منبعی قابل‌اتکا برای حقیقت در نظر گرفت، به تأیید، نظارت و مداخله انسانی نیازمند است.

چگونه هوش مصنوعی مفهوم روابط اجتماعی سنتی را تغییر می‌دهد؟

رشد سریع هوش مصنوعی باعث شده این فناوری به بخشی تأثیرگذار از روابط اجتماعی انسان‌ها تبدیل شود. این گزارش به بررسی ۷ نشانه کلیدی می‌پردازد که نشان می‌دهند تعامل با هوش مصنوعی چگونه در حال تغییر مفهوم روابط سنتی است.

شیوه تعامل انسان‌ها در روابط اجتماعی در حال تجربه تحولی بنیادین است. در سال‌های اخیر، شمار فزاینده‌ای از افراد از طریق تعامل با سامانه‌های هوش مصنوعی احساس آرامش می‌کنند؛ شکلی از فناوری‌ که نه‌تنها نقش پشتیبان را ایفا می‌کند، بلکه در برخی موارد نوعی توجه و همدلی را نیز در اختیار کاربران قرار می‌دهد.

انزوای راحت

این روند با گرایش برخی افراد به استفاده از هوش مصنوعی به‌عنوان جایگزینی برای تنهایی آغاز می‌شود. در چنین شرایطی، تعامل با ربات‌ها یا دستیارهای دیجیتال به ارتباط با انسان‌ها ترجیح داده می‌شود. هرچند این نوع رابطه فاقد پیچیدگی‌ها و احساسات عمیق انسانی است، اما برای گروهی از کاربران به دلیل سادگی و قابل پیش‌بینی بودن، جذاب‌تر به نظر می‌رسد.

دیالوگ‌های روزمره

گفت‌وگو با دستیارهای دیجیتال، چه با هدف سرگرمی و چه برای سامان‌دهی امور روزانه، به بخشی از زندگی عادی بسیاری از افراد تبدیل شده است. این تعامل‌ها گاه چنان طبیعی می‌شوند که شباهتی به صحبت با یک دوست نزدیک پیدا می‌کنند و همین موضوع نشان‌دهنده تغییر تدریجی در برداشت ما از مفهوم روابط انسانی است.

پشتیبانی عاطفی

برخی از برنامه‌های مبتنی بر هوش مصنوعی، پشتیبانی عاطفی شبانه‌روزی ارائه می‌دهند. کاربران می‌توانند دغدغه‌ها، نگرانی‌ها و خواسته‌های خود را با این سامانه‌ها در میان بگذارند و پاسخ‌هایی دریافت کنند که حاوی همدلی و درک عاطفی است؛ روندی که تعریف سنتی حمایت عاطفی را با چالش مواجه کرده است.

افزایش احساس صمیمیت

پیشرفت‌های فناورانه موجب شده‌اند هوش مصنوعی در تعامل طبیعی‌تر و درک بهتر ترجیحات فردی توانمندتر شود. این سطح از شخصی‌سازی باعث می‌شود برخی افراد با ربات‌ها رفتاری مشابه دوست یا حتی شریک خود داشته باشند و نوعی احساس آشنایی و نزدیکی را تجربه کنند.

مدیریت و زمان‌بندی امور

بخشی از کاربران از هوش مصنوعی برای مدیریت برنامه‌های روزانه، یادآوری رویدادهای مهم و حتی پیشنهاد هدیه استفاده می‌کنند. این میزان اتکا، پیوند میان انسان و سامانه‌های هوشمند را تقویت کرده و در برخی موارد، نیاز به تعامل مستقیم انسانی را کاهش می‌دهد.

گسترش تعاملات دیجیتال

با توسعه ارتباطات آنلاین، نقش پلتفرم‌های دیجیتال در زندگی اجتماعی پررنگ‌تر شده است. بازی‌های ویدیویی، جلسات مجازی و ارتباطات مبتنی بر شبکه‌های اجتماعی، جایگاه هوش مصنوعی را به‌عنوان واسطه‌ای تأثیرگذار در روابط انسانی تثبیت می‌کنند.

کاربردهای درمانی

برنامه‌های هوش مصنوعی برای ارائه حمایت روانی فوری و بدون قضاوت به کار گرفته می‌شوند. اگرچه این فناوری قادر نیست جایگزین روابط عمیق و پیچیده انسانی شود، اما می‌تواند ابزاری مؤثر برای حمایت روانی مستمر و در دسترس باشد.

در مجموع، این تحولات نشان می‌دهند که هوش مصنوعی به بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی اجتماعی انسان‌ها تبدیل شده است؛ نه با هدف جایگزینی روابط انسانی، بلکه برای گسترش درک ما از مفهوم همراهی و حمایت. با تداوم پیشرفت‌های فناورانه، ایجاد تعادل میان تعاملات انسانی و دیجیتال به یکی از محورهای اصلی بحث در آینده تبدیل خواهد شد.

گوگل با هوش مصنوعی، تعریف جست‌وجوی اینترنتی را تغییر می‌دهد

گوگل با به‌روزرسانی تازه رابط کاربری موتور جست‌وجوی خود، نقش هوش مصنوعی را در تجربه جست‌وجو پررنگ‌تر کرده است. این تغییر می‌تواند آغازگر گذار از جست‌وجوی متنی سنتی به تعامل هوشمند و چندمنظوره باشد.

گوگل به‌تازگی به‌روزرسانی جدیدی را در رابط کاربری موتور جست‌وجوی خود اعمال کرده و با افزودن یک منوی تازه با نماد «+» در کنار نوار جست‌وجو، مسیر دسترسی کاربران به قابلیت‌های پیشرفته مبتنی بر هوش مصنوعی را هموارتر کرده است. این تغییر با هدف ارتقای تجربه کاربری و گسترش تعامل کاربران با جست‌وجو، فراتر از الگوی سنتی مبتنی بر متن، انجام شده است.

بر اساس اعلام گوگل، این نماد «+» جدید که در کنار نوار جست‌وجوی اصلی قرار گرفته، به‌گونه‌ای طراحی شده است که ارتباط نزدیک‌تری میان جست‌وجوی وب و ابزارهای هوش مصنوعی این شرکت ایجاد کند و کاربران را به استفاده گسترده‌تر از امکانات چندمنظوره جست‌وجو ترغیب کند.

رابط کاربری سریع‌تر و تعاملی‌تر

طبق گزارش‌ها، آیکون «+» که در سمت چپ نوار جست‌وجو نمایش داده می‌شود، جایگزین آیکون سنتی ذره‌بین شده است. با کلیک روی این نماد، گزینه‌های جدیدی در اختیار کاربر قرار می‌گیرد که امکان بارگذاری تصویر یا فایل را فراهم می‌کند.

هرچند این قابلیت‌ها پیش‌تر نیز در دسترس بودند، اما تمرکز تازه گوگل بر آن‌ها از طریق منوی «+» نشان می‌دهد که این شرکت در پی آن است تا موتور جست‌وجو را به ابزاری چندکاره تبدیل کند؛ ابزاری که تنها به جست‌وجوی متنی محدود نباشد و پاسخ‌گوی نیازهای متنوع کاربران باشد.

تحلیلگران بر این باورند که این حالت‌های پیشرفته، به‌ویژه در صورت اتصال به قابلیت‌هایی مانند «حالت هوش مصنوعی» و «نمای کلی هوش مصنوعی»، به بخش جدایی‌ناپذیر تجربه کاربران تبدیل خواهند شد. این رویکرد به کاربران امکان می‌دهد از طریق یک رابط واحد با متن، فایل‌ها، تصاویر و دیگر انواع محتوای غنی تعامل داشته باشند.

سیستم‌های پشتیبانی‌شده

در حال حاضر، این به‌روزرسانی تنها در نسخه دسکتاپ موتور جست‌وجوی گوگل فعال شده و هنوز به دستگاه‌های تلفن همراه راه نیافته است. نماد جدید «+» هم در جلسات مرور عادی و هم در پنجره‌های خصوصی یا «ناشناس» قابل مشاهده است.

در همین حال، اپلیکیشن گوگل در سیستم‌عامل iOS نیز تغییراتی مرتبط با رابط جست‌وجو را تجربه کرده است؛ به‌گونه‌ای که دکمه «مشاهده تاریخچه حالت هوش مصنوعی» در بالای صفحه، جایگزین آیکون پیشین «آزمایشگاه‌های گوگل» شده است. این تغییر هنوز در نسخه اندروید اعمال نشده است.

بخشی از یک راهبرد بلندمدت

این به‌روزرسانی را می‌توان بخشی از تلاش‌های مستمر گوگل برای ادغام هرچه عمیق‌تر هوش مصنوعی در تجربه اصلی جست‌وجو دانست. طی ماه‌های گذشته، گوگل «حالت هوش مصنوعی» را معرفی کرده که امکان ارائه پاسخ‌های تعاملی همراه با منابع توضیحی را در جریان جست‌وجو فراهم می‌کند و هم‌زمان، آزمایش‌هایی را برای پیوند دادن جست‌وجوی سنتی با قابلیت‌های هوشمند به اجرا گذاشته است.

به باور ناظران، افزودن منوهایی با نماد «+» می‌تواند زمینه را برای یکپارچه‌سازی بیشتر رابط جست‌وجو با ابزارهای هوشمند فراهم کند؛ به‌گونه‌ای که کاربران برای انجام کارهایی مانند بارگذاری فایل یا تحلیل محتوای بصری با کمک هوش مصنوعی، نیازی به جابه‌جایی میان چند رابط مختلف نداشته باشند.

در نهایت، پرسش اصلی این است که کاربران تا چه اندازه از این تغییرات استقبال خواهند کرد و این به‌روزرسانی‌ها در آینده نزدیک چه تأثیری بر الگوی جست‌وجوی روزمره آن‌ها خواهد گذاشت.

آیا ویندوز ۱۱ به سرنوشت XP قبل از SP2 دچار می‌شود؟

دیو پلامر، یکی از توسعه‌دهندگان باسابقه مایکروسافت و خالق Task Manager، در اظهارنظری صریح خواستار بازنگری در مسیر توسعه ویندوز 11 شده است. او پیشنهاد می‌کند که مایکروسافت به‌جای افزودن ویژگی‌های جدید مبتنی بر هوش مصنوعی، باید بر بهبود امنیت، عملکرد و پایداری سیستم عامل تمرکز کند؛ مشابه آنچه در Service Pack 2 ویندوز XP انجام شد.

دیو پلامر، توسعه‌دهنده پیشین مایکروسافت که نقش کلیدی در توسعه ابزارهایی مانند Task Manager داشته، در پادکست اخیر خود از مایکروسافت خواسته تا در توسعه ویندوز 11 بازنگری کند. او معتقد است که این سیستم‌عامل به یک «لحظه XP SP2» نیاز دارد؛ یعنی به‌روزرسانی‌ای که به‌جای افزودن ویژگی‌های جدید، صرفاً بر رفع باگ‌ها، بهبود امنیت و افزایش پایداری تمرکز داشته باشد.

به نقل از TechSpot، پلامر به تجربه ویندوز XP در سال 2004 اشاره می‌کند؛ زمانی که مایکروسافت پس از تهدیدات جدی مانند کرم Blaster، توسعه ویژگی‌های جدید را متوقف کرد و تمام تمرکز خود را بر بهبود امنیت سیستم گذاشت. نتیجه آن، Service Pack 2 بود که با وجود نداشتن تغییرات ظاهری زیاد، یکی از مهم‌ترین به‌روزرسانی‌های تاریخ ویندوز محسوب می‌شود.

او با اشاره به مشکلات اخیر ویندوز 11، از جمله کندی File Explorer، اختلال در پخش Blu-ray و ناپایداری محیط بازیابی، هشدار می‌دهد که تمرکز بیش از حد بر هوش مصنوعی ممکن است به قیمت کاهش کیفیت کلی سیستم‌عامل تمام شود. به‌ویژه که برخی از این مشکلات به کدهای تولیدشده توسط هوش مصنوعی نسبت داده می‌شوند.

پلامر همچنین به نارضایتی کاربران از ویژگی‌هایی مانند کوپایلوت و ادغام گسترده هوش مصنوعی در ابزارهایی مانند Paint و Notepad اشاره می‌کند. او معتقد است که مایکروسافت باید به جای رقابت با گوگل و OpenAI در زمینه هوش مصنوعی، ابتدا زیرساخت‌های ویندوز را تقویت کند.

در حالی که ویندوز 10 به پایان عمر رسمی خود رسیده، هنوز نزدیک به یک میلیارد دستگاه از آن استفاده می‌کنند و بسیاری از آن‌ها به دلیل محدودیت سخت‌افزاری امکان ارتقا به ویندوز 11 را ندارند. این موضوع نشان می‌دهد که کاربران هنوز به ویندوز 11 اعتماد کامل ندارند.

گوگل عینک هوشمند AI خود را در ۲۰۲۶ عرضه می‌کند

گوگل اعلام کرده است که اولین نسل از عینک‌های هوشمند مجهز به هوش مصنوعی خود را در سال ۲۰۲۶ عرضه خواهد کرد. این عینک‌ها در دو نسخه با و بدون نمایشگر عرضه می‌شوند و امکاناتی مانند تعامل صوتی، عکس‌برداری، واقعیت افزوده و دستیار هوش مصنوعی Gemini را ارائه می‌دهند.

شرکت گوگل رسماً اعلام کرده است که اولین نسل از عینک‌های هوشمند مجهز به هوش مصنوعی خود را در سال ۲۰۲۶ روانه بازار خواهد کرد.
این اقدام بخشی از تلاش تازه این شرکت برای گسترش حوزه پوشیدنی‌های مبتنی بر هوش مصنوعی و رقابت جدی با رقبایی مانند Meta است.

گوگل با همکاری شرکت‌هایی نظیر Warby Parker، Samsung و Gentle Monster در حال توسعه دو نوع متفاوت از عینک هوشمند است:
- نسخه بدون صفحه (screen‑free): مجهز به اسپیکر، میکروفون و دوربین که امکان تعامل صوتی با دستیار هوش مصنوعی Gemini، گرفتن عکس و پرسش‌های روزمره را فراهم می‌کند.
- نسخه با نمایشگر در لنز (display‑equipped): دارای یک نمایشگر داخل لنز برای نمایش اطلاعاتی مانند مسیر یابی، ترجمه زنده و اعلان‌ها و امکانات واقعیت افزوده (AR).

مطابق گزارش CNBC هر دو نوع بر بستر سیستم‌عامل Android XR گوگل عرضه خواهند شد و با تمرکز بر سبک بودن و استفاده روزانه طراحی شده‌اند.

بازگشت گوگل به بازار پوشیدنی‌ها

این پروژه، آغاز فعالیت مجدد گوگل در حوزه عینک‌ها و ابزارهای پوشیدنی پس از سال‌ها تلاش ناموفقاز جمله با عرضه محصولی مانند Google Glass ) تلقی می‌شود. منتقدان معتقد بودند آن پروژه زودتر از زمان خود آمد و فناوری هنوز مناسب آن زمان نبود؛ اما اکنون همکاری با چند شرکت سخت‌افزاری مهم و همچنین بلوغ مدل‌های AI مانند Gemini باعث شده که این شرکت دوباره به این بازار امیدوار شود.

به این ترتیب گوگل با عرضه عینک هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی خود، قصد دارد با عینک‌های هوشمند و هدست‌های XR شرکت‌هایی مانند Meta (با عینک‌های Ray-Ban) و شرکت‌هایی که در آینده ممکن است عینک‌های هوشمند منتشر کنند، رقابت کند.
این رقابت می‌تواند فصل جدیدی از رقابت در بازار پوشیدنی‌ها و واقعیت افزوده باشد.